Bakanlar Kurulu’nun Sulukule, Tarlabaşı, Süleymaniye, Fener-Balat-Ayvansaray gibi pek çok bölgede “yurt savunması” gerekçesiyle aldığı acele kamulaştırma kararı mahkeme tarafından “hukuk dışı” bulundu

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın belediyeler ile birlikte yaptığı kentsel dönüşüm projelerinde uzlaşmazlık yaşanması halinde alınan “acele kamulaştırma” kararına mahkeme dur dedi. 5366 sayılı Yıpranan Tarihi ve Kültürel Varlıkların Yenilenmesi Yasası kapsamında hayata geçirilmek istenen Sulukule, Tarlabaşı, Süleymaniye, Fener-Balat-Ayvansaray gibi pek çok projede Bakanlar Kurulu tarafından alınan acele kamulaştırma kararı, Danıştay tarafından “hukuka aykırı” bulundu.

Balat’taki Plato Meslek Yüksek Okulu, okul binası ile ilgili Bakanlar Kurulu tarafından alınan acele kamulaştırma kararına yaptığı itirazdan kazanım elde ederken, önemli bir kararın alınmasına da vesile oldu. Danıştay 6. Dairesi yürütmeyi durdurma verirken, Bakanlar Kurulu’nun acele kamulaştırma kararına da “hukuka uyarlılık yok” tespiti yaptı.

Ne olağanüstü durum ne kamu yararı

Mahkeme, acele kamulaştırma yönteminin olağanüstü kamulaştırma usulü olarak öngörüldüğünü, ancak istisnai durumlarda uygulanabileceğini söyledi. Kararda şöyle denildi:

Alanın yenileme alanı olarak belirlenmesinin tek başına acele kamulaştırma yapılmasına gerekçe teşkil etmeyeceği, acele kamulaştırma prosedürünün uygulanabilmesi için gerekli olağanüstü durumların ve bu yönteme başvurulması ile amaçlanan kamu yararının somut olarak ortaya konulmadığı sonucuna varılmıştır. Taşınmazların acele kamulaştırılmasını gerektirecek acelelik halinin bulunmaması karşısında, dava konusu taşınmazların acele kamulaştırılması yolunda tesis edilen bakanlar kurulu kararında hukuka uyarlılık bulunmamıştır.

Böylece acele kamulaştırmayla ilgili ilk defa Bakanlar Kurulu kararı iptal edilmiş oldu.

‘Yurt savunması’ adına kamulaştırılmıştı

Fener-Balat-Ayvansaray Yenileme Alanı Avan Projesi, 9 Aralık 2009’da Fatih Belediye Meclisi’nde onaylandıktan sonra Mimarlar Odası tarafından mahkemeye taşınmıştı. Mahkeme, projeyi 7 Mayıs 2012’de mahalle kültürünü yok ettiği, tarihsel dokuya zarar verdiği, kamu yararı olmadığı ve şehircilik ilkelerine aykırı olduğu gerekçeleriyle iptal etti.

Fatih Belediyesi, iptal kararı üzerine yeni bir proje hazırlayarak onu meclisten geçirirken, diğer yandan da Bakanlar Kurulu’ndan acele kamulaştırma izni istedi. 10 Eylül 2012’de verilen izin “yurt savunması veya olağanüstü durumlar”da uygulanan 27. maddeye dayandırıldı.

Bunun üzerine bölgedeki halkın mülklerine el konulmaya başlandı. El konulmak istenen Plato Meslek Yüksek Okulu yönetimi ise acele kamulaştırma kararına itiraz etti ve yürütmeyi durdurma davası açtı.

Sendika.Org